میزان دارایی های مسدود شده ایران چقدر است؟

در مقابل، ابعاد دارایی‌های مسدودشده ایران در خارج از آمریکا بسیار گسترده‌تر ارزیابی می‌شود و برآوردها از ۲۴ میلیارد دلار تا بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار متغیر است. بخش عمده این منابع حاصل فروش نفت و گاز است؛ درآمدهایی که طبق گزارش دولت استرالیا، بین ۳۰ تا ۴۵ درصد بودجه ایران را تشکیل می‌دهد. این منابع حیاتی به دلیل استفاده واشنگتن از سلطه دلار در نظام مالی جهانی به‌عنوان اهرم فشار، از دسترس تهران خارج شده‌اند و بانک‌های خارجی نیز از بیم قطع ارتباط با اقتصاد آمریکا، از انتقال آن‌ها خودداری کرده‌اند. از منظر بلومبرگ، آزادسازی این منابع برای اقتصادی که پیش از جنگ نیز زیر فشار تورم لجام‌گسیخته، رشد منفی و بحران ارزی قرار داشت، اهمیتی حیاتی دارد.

این گزارش تأکید می‌کند که بحران اقتصادی ایران پیش از جنگ نیز شدت گرفته بود؛ سقوط ارزش ریال در دسامبر به اعتراضات گسترده و مرگ هزاران نفر انجامید و جنگ اخیر این وضعیت را عمیق‌تر کرد. بمباران‌های آمریکا و اسرائیل زیرساخت‌های ایران را ویران ساخت و محاصره دریایی واشنگتن صادرات را فلج کرد؛ تا جایی که تولید نفت خام ایران در ماه می به پایین‌ترین سطح پنج‌ساله رسید. در چنین شرایطی، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده می‌تواند برای تهران نه‌فقط یک گشایش مالی، بلکه ابزاری برای تنفس اقتصادی و بازسازی ظرفیت‌های آسیب‌دیده پساجنگ باشد.

با این حال، آزادسازی منابع مالی ایران همواره یکی از خطوط قرمز سیاست داخلی آمریکا بوده است. شاهین‌های هر دو حزب اصلی آمریکا استدلال می‌کنند که کاهش فشارهای اقتصادی بر تهران، می‌تواند به تأمین مالی توانمندی هسته‌ای، برنامه‌های موشکی و پشتیبانی از شبکه‌های متحد ایران مانند حماس، حزب‌الله و حوثی‌ها کمک کند. پیش‌تر، باراک اوباما در سال ۲۰۱۶ به دلیل انتقال ۴۰۰ میلیون دلار به ایران هدف حملات شدید قرار گرفت و برنامه جو بایدن برای آزادسازی ۶ میلیارد دلار از دارایی‌های ایران نیز پس از حملات ۷ اکتبر لغو شد.

دونالد ترامپ که پیش‌تر توافق ۲۰۱۵ را به دلیل اعطای امتیازات مالی به تهران به‌شدت نقد می‌کرد، اکنون ناچار شده از آزادسازی دارایی‌های ایران دفاع کند. او تأکید دارد که عدم بازگرداندن این پول‌ها، اعتماد جهانی به سرمایه‌گذاری روی دلار را از بین می‌برد؛ استدلالی که نشان می‌دهد کاخ سفید فقط با مسأله ایران روبه‌رو نیست، بلکه نگران اعتبار ساختار مالی تحت رهبری آمریکا نیز هست. با این حال، مخالفانی مانند سناتور تد کروز همچنان معتقدند اختصاص میلیاردها دلار به دشمنان آمریکا، خطایی راهبردی و فاجعه‌بار است؛ موضوعی که آزادسازی دارایی‌های ایران را به کابوسی سیاسی برای کاخ سفید تبدیل کرده است.