۴کارکرد بانک توسعه اسلامی در کاهش فشارهای تحریمی علیه ایران

به گزارش پیشگام اقتصاد، تحریم‌های اقتصادی علیه ایران، به ویژه در سال‌های اخیر، تأثیرات گسترده‌ای بر اقتصاد کشور گذاشته است. این تحریم‌ها با محدود کردن دسترسی ایران به منابع مالی بین‌المللی، مانع از توسعه بسیاری از بخش‌های اقتصادی شده است. در این میان، بانک توسعه اسلامی به عنوان یکی از نهادهای مالی بین‌المللی که بر اساس اصول اسلامی فعالیت می‌کند، می‌تواند نقش مهمی در کاهش اثرات این تحریم‌ها ایفا کند.

بانک توسعه اسلامی (ISDB) یکی از موسسات بزرگ مالی توسعه‌ای بین‌المللی و از نهادهای تخصصی سازمان همکاری‌های اسلامی است که با هدف پیشبرد توسعه اقتصادی و پیشرفت اجتماعی کشورهای عضو و جوامع مسلمان کشورهای غیر عضو، در سراسر جهان تاسیس شده است که از مسیرهای زیر می‌تواند به‌عنوان یک ابزار کارآمد برای تامین مالی برخی پروژه‌های عمرانی، بخش خصوصی و زیرساختی کشور در شرایط تحریمی مورد استفاده قرار بگیرد:

1. دریافت تسهیلات با ارزهای منطقه‌ای: بخش قابل توجهی از منابع بانک توسعه اسلامی را ارزهای منطقه‌ای تشکیل می‌دهد و ایران می‌تواند برای دور زدن محدودیت‌های تحریمی آمریکا برای دسترسی به مبادلات دلاری، از آنها برای تامین مالی پروژه‌ها استفاده کند. با توجه به رشد تجارت خارجی ایران با کشورهای همسایه در طی سال‌های اخیر و امضای پیمان‌های پولی دو جانبه، این ظرفیت کاملا مهیا است که از این منابع برای واردات کالاهای سرمایه‌ای استفاده شود و یا آن را به ارزهای دیگر تبدیل کرد.
2. سهم ۸ درصدی ایران در بانک توسعه‌ای: ایران با سرمایه ۴.۶ میلیارد دلاری، سومین سهامدار بزرگ این بانک است و از این رو نقش پررنگی در فرآیند تصمیم‌گیری این بانک دارد و می‌تواند بخش بزرگتری از تسهیلات این بانک را به سمت پروژه‌های ایران هدایت کند.
3. خط اعتباری تجارت خارجی: بانک توسعه اسلامی چند نهاد مالی جانبی را ایجاد کرده است که یکی از آنها  به‌شکل ویژه بر روی تامین خط اعتباری تجارت خارجی میان اعضا تشکیل شده است. «موسسه اسلامی برای توسعه بخش خصوصی» (ICD)  به لحاظ حقوقی مستقل است اما توسط بانک توسعه اسلامی (IDB) ایجاد شده است و تنها به شرکت‌‌‌های بخش خصوصی در کشورهای عضو، تسهیلات خط اعتباری ارایه می‌دهد. در طی سال‌های اخیر هم شرکت‌های ایرانی از این فرصت برای بهبود تجارت خارجی خود استفاده کرده‌اند
4. تامین مالی SME: بنگاه‌های کوچک و متوسط جزء کسب‌وکارهای زودبازده هستند که در اقتصاد‌های در حال توسعه نقش موتور محرکه افزایش تولید ناخالص داخلی را ایفا می‌کنند. بر اساس تعاریف مختلف از این بنگاه‌ها، SME ها در اقتصاد ایران بین یک‌دوم تا یک‌سوم ارزش‌افزوده کل کشور را ایجاد می‌کنند. یکی از اصلی‌ترین اهداف بانک توسعه، تامین مالی این بنگاه‌ها است و با توجه به حضور دفاتر منطقه‌ای آن‌ها در کشورهای عضو بانک توسعه اسلامی، از پتانسیل بالایی برای دریافت تسهیلات برخوردار هستند که می‌توانند نقش بسیار بالایی در تحقق رشد ۸ درصدی اقتصادی ایران در طی سال‌های پیش‌رو [برنامه هفتم پیشرفت] داشته باشند

همزمان برخی روش‌های تامین مالی گروه بانک توسعه اسلامی می‌تواند به‌عنوان یک ابزار مهم برای دور زدن فشار تحریمی مورد استفاده قرار بگیرد مانند طرح «اجاره به شرط تملیک» که یکی از روش‌های تامین مالی میان‌مدت و بلندمدت کالاها و تجهیزات سرمایه‌ای است و به‌منظور اجرای پروژه‌های درآمدزای بخش صنعت و… مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش، مالکیت تجهیزات و کالاهای تامین مالی‌شده در اختیار بانک توسعه اسلامی قرار دارد و می‌تواند به مفری برای کاهش فشارهای تحریمی تبدیل شود.