با وجود گذشت سه هفته همچنان اختلالات بانکی حل نشده است

از روز ۲۳ خرداد ماه ۴ بانک ملی، تجارت، صادرات و توسعه صادرات مورد یک حمله سایبری قرار گرفتند. شورای هماهنگی بانک‌ها در همان روز با انتشار بیانیه‌ای از این حمله خبر داد و در بخشی از این بیانیه توضیح داد: بررسی‌های دقیق فنی حاکی از آن است که این اختلال ناشی از یک حمله سایبری محدود به این چهار بانک بوده و خوشبختانه هیچ‌گونه دسترسی غیرمجاز به اطلاعات مشتریان رخ نداده و نشت اطلاعاتی اتفاق نیفتاده است. در حال حاضر تمام زیرساخت‌ها تحت کنترل کامل کارشناسان فنی قرار دارد و عملیات ایمن‌سازی و بازیابی سامانه‌ها با سرعت در حال انجام است.

از آن زمان تا کنون، با وجود گذشت یک ماه اما هنوز بانک‌های ملی، تجارت و صادرات همچنان با اخلال در خدمات رسانی به مشتریان خود مواجه هستند. در این مدت بانک مرکزی از ارائه توضیحات کافی به مردم خودداری کرده و شاید همین بی توجهی به افکار عمومی موجب شده تا این روزها شایعات جای اخبار مربوط به حمله سایبری را بگیرد. چند مقام مختلف تاکنون از رفع مشکل حرف زده‌اند اما در عمل اختلال بانک‌ها ادامه یافته است. از جمله دبیر شورای هماهنگی بانک‌های دولتی ضمن تشریح آخرین وضعیت اختلالات اخیر شبکه بانکی، از بازگشت بخش عمده خدمات خبر داد و تأکید کرد: اطلاعات حساب‌های مشتریان هیچ آسیبی ندیده و روند عادی‌سازی خدمات ادامه دارد.

شبکه بانکی مورد حمله سایبری قرار گرفت

حجت الله فرزانی، کارشناس حوزه بانکی و پولی، در این رابطه گفت: آن چه برای شبکه بانکی کشورمان رخ داد، یک اخلال گسترده ناشی از یک حمله سایبری بوده است. در این نباید تردید کرد و نباید به برخی شایعات توجه جدی نشان داد. این حمله سایبری، به طور خاص در بانک‌هایی که ضعف زیرساختی در بخش امنیت اطلاعات داشتند، مشکل بزرگتری به وجود آورد.

او افزود: این بانک‌هایی که هم اکنون دچار مشکل هستند، از مهیا کردن شرایط لازم و استاندارد خودداری کردند و در حوزه توسعه زیرساخت فناوری خود اهمال داشتند و اکنون تبعات این پشت گوش انداختن خود را نمایان شده و به شکل طولانی شدن اخلال شبکه بانکی خود را نشان داده است. در مقابل بانک‌هایی که به توصیه‌ها و ابلاغیه‌های بانک مرکزی توجه کافی داشتند، موفق شدند با سرعتی بیشتر مشکل را مرتفع کنند.

فرزانی با بیان این‌که حمله اخیر مشابه و از جنس همان حمله سایبری است که در جنگ ۱۲ روزه به بانک سپه شد، توضیح داد:‌ مانند آن حمله، حمله اخیر هم از طریق خطوط ارتباطی میان دیتا سنترها و خدمات مشتریان وارد و به شبکه بانکی صدمه زد.

وی درباره بانک‌هایی که هنوز با اخلال مواجه هستند گفت: علاوه بر بانک ملی که دچار بیشترین چالش شده، بانک‌های تجارت و صادرات هم مشکلاتی دارند اما مشکل اصلی در بانک ملی است. در واقع بانک‌هایی که دولتی هستند و تا حدی از نظر ساختاری کند عمل می‌کنند، در حمله سایبری اخیر بیشترین صدمه را دیدند و مشتریان خود را هم دچار مشکل کردند.

کارشناس حوزه بانکی درباره اهمیت این بانک‌ها و هزینه سنگین اخلال در آن‌ها توضیح داد: هر سه بانک از بانک‌های بزرگ با بیشترین مشتریان هستند. وقتی این بانک‌ها دچار اخلال می‌شوند بخش بزرگی از جمعیت دچار مشکل می‌شود. در نتیجه باید اقدامات عاجل و فوری در دستور کار قرار بگیرند که دیگر شبکه بانکی دچار این مشکلات نشود. هر چند این اقدامات را بانک مرکزی از پیش اعلام کرده اما این سه بانک از آن‌جایی که دولتی هستند، کندتر عمل کردند.

او درباره بانک ملی گفت: بانک ملی یک بانک دولتی برجسته و به اصطلاح سیستمی است. در هر جنگی به احتمال زیاد این بانک مورد حملات مختلف از جمله حمله سایبری قرار می‌گیرد چنان که در این مدت هم قرار گرفت. ضروری است مشکل بانک ملی که عمده‌تر از دیگر بانک‌ها است، در وهله اول رفع شود و سپس باید برنامه‌ریزی صورت بگیرد که دیگر این مشکلات به وجود نیاید.

مردم بی خبر ماندند/ این نقد وارد است

چند هفته‌ای از حمله سایبری اخیر به شبکه بانکی می‌گذرد اما هنوز توضیحات کافی از سوی بانک مرکزی و شبکه بانکی داده نشده است. در حالی‌که مردم سرگردان هستند و در پرداخت‌های خود دچار مشکل شده‌اند مسئولان بانکی کشور به توضیحات حداقلی اکتفا کرده‌اند. همین بی خبر گذاشتن مردم از اتفاقی که بر سپرده‌های آن‌ها افتاده، به انتقاد جدی این روزها از بانک‌های کشور تبدیل شده است.

فرزانی در این باره گفت: بانک مرکزی و شبکه بانکی در این مدت منفعل نبوده‌اند و به صورت شبانه‌روزی تلاش کردند که این مشکل را حل کنند اما این گله که شفاف سازی صورت نگرفت و مردم در برابر شایعات، از واقعیات مطلع نشدند، سر جای خودش است. واقعا هم باید اطلاع رسانی بهتری صورت می‌گرفت و مشتریان بانکی را از این بی خبری در می‌آوردند. عملکرد بخش اطلاع رسانی در این موضوع جای انتقاد و گله دارد.

او افزود: اقداماتی صورت گرفته و همچنان هم ادامه دارد تا بانک‌ها به روال عادی برگردند. همانطوری که گفتم این سه بانک بزرگ هستند و مشتریان زیادی در سطح سراسری دارند که بی خبری آن‌ها را آزرده‌تر کرد. ادامه این روند، با این سرعت عمل و عدم پاسخگوی، اعتماد عمومی به شبکه بانکی و بانک مرکزی را می‌تواند کاهش دهد. باید ضمن رفع مشکل، به مردم توضیحات کافی هم داده شود.

وی در مورد اقدامات بانک مرکزی برای مقابله با حملات سایبری گفت: از سال ۹۷ به این سو بانک مرکزی دستورالعمل‌هایی صادر کرده که اگر بانک‌ها آن را اجرا می‌کردند اکنون این مشکلات در این ابعاد رخ نمی‌داد. ما در حوزه امنیت سایبری به اندازه کافی اقدامات پیشگیرانه انجام ندادیم و مشکلات امروز ناشی از اهمال در این حوزه است. ضمن این‌که تحریم ها هم بر مشکلات افزود زیرا در شرایط تحریمی دسترسی به زیرساخت‌های فنی مورد نیاز، بسیار سخت‌تر شده و این هم بر کندی فرایندها، تصمیم‌گیری‌ها و بازسازی‌ها افزوده است.