وضع عوارض ۲۰ درصدی واردات خودرو مغایر قانون بودجه است

به گزارش پیشگام اقتصاد، رسول کوهستانی پژوه با اشاره به  قانون بودجه سال ۱۴۰۴ مرتبط با واردات خودرو و آیین نامه اجرایی آن به بررسی ابعاد و چگونگی واردات خودرو در سال جاری پرداخت.

کوهستانی، کارشناس گمرکی، با اشاره به آیین‌نامه واردات خودرو در سال ۱۴۰۴ گفت: طبق قانون بودجه سال ۱۴۰۴ و قانون ساماندهی صنعت خودرو، واردات خودرو با شرایط و ضوابط مشخصی از سوی اشخاص حقوقی امکان‌پذیر شده است.

وی گفت: در این آیین‌نامه، انواع خودروهای قابل واردات به چهار دسته تقسیم شده‌اند؛ خودروهای سواری، خودروهای سواری کارکرده (با حداکثر پنج سال از سال ساخت و بیش از ۱۰۰ کیلومتر کارکرد)، خودروهای تمام برقی، و خودروهای هیبریدی شامل مدل‌های پلاگین، بردافزا و هیبریدهای سنتی که از موتور برقی و بنزینی به‌طور همزمان استفاده می‌کنند.

وی افزود: واردات صرفاً برای اشخاص حقوقی و تولیدی مجاز است و مجوز آن بر اساس سازوکار رتبه‌بندی رقابتی شامل شاخص‌هایی همچون قیمت پایه، سابقه واردات، نمایندگی رسمی، خدمات پس از فروش و رضایت‌مندی مشتری صادر می‌شود.

کوهستانی در ادامه اظهار داشت: ایرانیان دارای کارت اقامت در خارج از کشور نیز می‌توانند یک دستگاه خودرو را بدون انتقال ارز و از محل ارز در اختیار وارد کنند، مشروط بر تأیید بانک مرکزی. همچنین سرمایه‌گذاران خارجی به ازای هر ۳۰۰ هزار دلار سرمایه‌گذاری، مجاز به واردات یک دستگاه خودرو به ارزش حداکثر ۳۰ هزار دلار خواهند بود که تا پنج سال حق فروش آن را ندارند.

این کارشناس گمرکی تأکید کرد: خودروهای وارداتی می‌توانند از نوع نو (با کارکرد زیر ۹۹ کیلومتر) یا کارکرده (با عمر کمتر از پنج سال و کارکرد بیش از ۱۰۰ کیلومتر) باشند. همچنین سن خودرو در زمان ورود باید با توجه به اطلاعات مارک، مدل و شماره VIN، کمتر از پنج سال باشد.

وی گفت: تمامی خودروها باید دارای تأییدیه استاندارد و محیط زیست باشند و یکی از شرایط زیر را دارا باشند:
1. تأیید نوع رسمی
2. گواهی WVTA بر روی پلاک
3. گواهی COC سازنده مطابق ایمارک اروپایی
4. گواهی انطباق عمومی
5. تأییدیه کشور چین یا اوراسیا
6. یا سایر استانداردهای کشور مبدأ با تأیید سازمان استاندارد ایران

کوهستانی افزود: تعیین ارزش گمرکی خودروهای وارداتی (اعم از نو و کارکرده) بر عهده وزارت صمت با هماهنگی گمرک است و بر اساس مستنداتی چون قیمت نمایندگی‌های اصلی، شرکت‌های تولیدکننده و بازار کشورهای ثالث تعیین خواهد شد. این ارزش مبنای محاسبه کلیه حقوق و عوارض گمرکی خواهد بود.

وی درباره میزان حقوق ورودی و عوارض اظهار کرد: حقوق ورودی خودروهای سواری بنزینی بر اساس حجم موتور از ۲۰ تا ۱۹۰ درصد متغیر است. برای خودروهای هیبریدی این میزان ۱۵ درصد و برای خودروهای برقی ۴ درصد تعیین شده است.

وی گفت: افزون بر حقوق ورودی، مالیات بر ارزش افزوده معادل ۱۰ درصد از مجموع ارزش گمرکی و حقوق ورودی دریافت می‌شود. همچنین یک درصد به عنوان عوارض هلال احمر، نیم در هزار برای پسماند، و ۱۰ درصد ارزش گمرکی برای خودروهای بنزینی و هیبریدی نیز اعمال می‌شود.

کوهستانی ادامه داد: برای هر دستگاه خودرو سواری مبلغ ثابت ۲.۵ میلیون ریال به عنوان عوارض ریالی واردات اخذ می‌شود و عوارض واردات خودرو معادل ۵ درصد ارزش فوب است. چنانچه واردات توسط اشخاص حقیقی یا بدون کارت بازرگانی انجام گیرد، ۲ درصد ارزش گمرکی به عنوان مالیات علی‌الحساب لحاظ خواهد شد.

وی با اشاره به سایر هزینه‌های گمرکی گفت: واردکنندگان باید هزینه استاندارد معادل ۸ در هزار ارزش CIF، گواهی اسقاط خودرو معادل ۱.۵ درصد ارزش خودرو، عوارض راهنمایی و رانندگی معادل ۱۰ درصد ارزش گمرکی، هزینه نقل و انتقال دارایی معادل ۳ درصد، و عوارض شهرداری متناسب با نوع خودرو را نیز پرداخت کنند.

کوهستانی یادآور شد: ثبت سفارش وزارت صمت، تأیید استاندارد و محیط زیست، و تأیید منشاء ارز توسط بانک مرکزی از الزامات اصلی واردات خودرو به کشور است. همچنین طبق آیین‌نامه، خودروهای سواری مشمول تعریف راهنمایی و رانندگی شامل سواری معمولی، استیشن و سواری کار با ظرفیت تا ۱۵ نفر با راننده محسوب می‌شوند.

وی در این بخش از تحلیل خود اظهار داشت: اجرای دقیق این ضوابط می‌تواند ضمن تنظیم بازار، امکان رقابت‌پذیری تولید داخلی، و ارتقای کیفیت خدمات خودرویی کشور را فراهم آورد، البته مشروط بر اینکه فرآیند واردات شفاف، رقابتی و بر پایه ضوابط واقعی انجام شود.

وی در بخش دیگری از بررسی موضوع ضوابط واردات خودرو گفت: بر اساس بندر تبصره ۱ قانون بودجه ۱۴۰۴، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است حداقل دو میلیارد (۲۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰) یورو از محل اجزاء ‌(۱) و ‌(۲) بند «الف» ماده ‌(۱۱) قانون برنامه هفتم پیشرفت و یا سایر منابع مورد تأیید (در هر فصل سال حداقل بیست درصد (%۲۰) برای واردات خودروی سواری نو و کارکرده (حداکثر پنج سال ساخت) اختصاص دهد.متقاضیان واردات با رعایت قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب ۱۴۰۰/۸/۲۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی می‌توانند نسبت به ثبت درخواست واردات خودرو از محل منابع این بند اقدام کنند.

کوهستانی تاکید کرد، بر اساس متن قانون بودجه ۱۴۰۴ حقوق ورودی خودرو‌های وارداتی از محل ارز تخصیصی این بند صد درصد ‌(%۱۰۰) تعیین می گردد. واردات خودرو موضوع این بند از محل ارز حاصل از صادرات، مشمول رفع تعهد ارزی صادرکنندگان مربوط می‌شود.

در ادامه بند مذکور آمده است، واردات خودرو توسط ایرانیان ساکن خارج از کشور ( دارای کارت اقامت ) ، برای هر ایرانی در سال  ۱۴۰۴ یک خودرو، خارج از سقف مذکور، بدون انتقال ارز و از محل ارز در اختیار با نرخ صد درصد ‌(%۱۰۰) حقوق ورودی مجاز است.
وی گفت: دولت مکلف است نسبت به واگذاری مجوز واردات خودرو به روش رقابتی اقدام نماید.

وی تاکید کرد، بر اساس قانون بودجه  ۱۴۰۴ حقوق ورودی خودرو‌های وارداتی از محل ارز تخصیصی این بند صد درصد ‌(%۱۰۰) باشد.

این کارشناس گمرکی اعلام کرد، واردات خودرو توسط ایرانیان ساکن خارج از کشور ( دارای کارت اقامت ) ، خارج از سقف مذکور، بدون انتقال ارز و از محل ارز در اختیار با نرخ صد درصد ‌(%۱۰۰) حقوق ورودی مجاز است.

وی افزود، در خصوص حقوق ورودی از سایر محل های تخصیص ارز تکلیفی در قانون بودجه مشخص نشده است .

این کارشناس ارشد حوزه گمرکی گفت: حقوق ورودی تعیین شده مغایر با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ می باشد زیرا، در قانون بودجه به صراحت اعلام شده حقوق ورودی خودرو سواری ۱۰۰ درصد تعیین شده است .

وی افزود، با توجه به آیین نامه قانون ساماندهی واردات خودرو، واردات خودرو بالای ۲۵۰۰ سی سی ممنوع است لیکن در آیین نامه سال ۱۴۰۴ ممنوعیتی قائل نشده و آیین نامه نیز لغو نشده است و صرفاً محدودیت تعداد ۸۰۰۰ و ۵۰۰۰ دستگاه وجود دارد.

این کارشناس گمرکی ادامه داد، سقف ارز تخصیصی و تعداد محدود خودرو حاکی از واردات نوعی خودرو سواری خاص خواهد بود.
با تقسیم نمودن ارز تخصیصی و تعداد در نظر گرفته شده برای انواع حجم موتور ، سقف متوسط قیمت هر خودرو بدست می آید.

متوسط قیمت خودرو بنزینی تا۱۵۰۰ سی‌سی  ۱۵۴۰۰ یورو
متوسط قیمت خودرو بنزینی، ۱۵۰۱تا ۲۰۰۰ سی‌سی ۴۰ درصد ۲۰۰۰۰ یورو
متوسط قیمت خودرو بنزینی، ۲۰۰۱تا ۲۵۰۰ سی‌سی ۱۵۵ درصد ۳۰۰۰۰ یورو
متوسط قیمت خودرو بنزینی ۲۵۰۱ تا ۳۰۰۰ سی سی ۱۸۰ درصد  ۴۵۰۰۰ یورو
متوسط قیمت خودرو بنزینی، بالاتر از ۳۰۰۰ سی‌سی ۱۹۰ درصد ۵۵۰۰۰ یورو

خودروهای وارداتی توسط ایرانیان خارج از کشور دارای سقف ارزی و محدودیت های فوق نمی باشد.

کارشناس گمرکی گفت:  ارز تخصیص یافته برای خودروهای هیبریدی و برقی نزدیک یک‌میلیارد یورو باشد و محدودیت تعداد و نوع نیز ندارد.

این کارشناس گمرکی تأکید کرد: تعیین حقوق ورودی کمتر یا بیشتر از ۱۰۰ درصد برای خودروهای وارداتی، مغایر با متن صریح قانون بودجه ۱۴۰۴ خواهد بود، زیرا قانون به‌طور روشن عدد ۱۰۰ درصد را برای واردات خودرو از محل ارز تخصیصی مشخص کرده است.

وی در خاتمه گفت: علیرغم وجود قانون و آیین نامه تدوین شده ، واردات خودرو برای ایرانیان مقیم خارج از کشور رسماً آغاز نشده و سامانه فعال نیست.